ابو القاسم سلطانى

416

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 1061 كينوى بنگال Butea monosperma ( Lam . ) Kentz صمغ درختى است از خانواده Leguminosae به بلندى 3 تا 5 حتى بيشتر كه در قسمت وسيعى از هند ، شرق بنگال و مالزى در ارتفاعات 1200 مترى مىرويد . برگ‌ها مركب از سه برگچه ، گل قرمز نارنجى و مجتمع به صورت خوشه ، ميوه نيام و حاوى دانه‌هاى قهوه‌اىرنگ مىباشد به هندى آن را Plasham , Palash زك Dhak و به اردو نيز زك و Chunia ناميده مىشود . با ايجاد شكاف ، صمغى از تنه درخت به دست مىآيد كه كينو ناميده مىشود و آن را كينوى بنگال مىنامند به‌جز اين درخت ، كينو را از درختان ديگرى نظير Pterocarpus indicus Willd ( كينوى قرمز ) Pterocarpus eriaceus Lam ( كينوى افريقا ) Pterocarpus marsupiun Roxb ( كينوى مالابر يا صمغ چينى ) ، Eucalytus camaldulensis dehn ( كينوى استراليا ) . . . به دست مىآورند كه بهترين آنها كينوى مالابر باشد چون تانن آن بيشتر است . از كينوها علاوه بر آنكه در محل رويش استفاده درمانى به عمل مىآيد به خارج نيز صادر مىگردد كينو بنگال نيز در فرانسه با نام Kino de bengal مشهور و استفاده درمانى مىشود و در ايران از 120 سال قبل با آن آشنا شده در پزشكىنامه انواع آن آمده است . از نوشته هوپر چنين برمىآيد كه دانه آن به نام " برگ هند ايران " حدود 60 سال قبل براى دفع كرمهاى نوارى روده مصرف مىشده است . قسمت قابل مصرف : صمغ ، دانه ، برگ و گل مىباشد . تركيبات شيميائى : كليه اندامهاى گياه به‌جز دانه حاوى تانن بوده و قابض مىباشد به‌ويژه مقدار تانن در صمغ بيشتر است علاوه بر آن صمغ داراى ماده‌اى به نام لوكوسى نيكتين مىباشد ، گل داراى گلوكزيدهائى نظير بوترين Butrin 5 / 1 درصد ، بوتين Butin 0 . 04 درصد ، بوته‌ئين Butein 0 . 03 درصد ، دانه‌ها داراى 16 تا 18 درصد روغن مىباشد كه از اجزاء متشكله آن اسيد لينولئيك ، اسيد اولئيك و آنزيم‌هاى پروتئولىتيك و ليپولىتيك مىباشد . خواص درمانى : دانه‌ها فاقد تانن بوده و به عنوان مسهل و ضد كرمهاى نوارىشكل ، گزيدگى مار و از خارج در تبخال مصرف مىشود . از گل به صورت جوشانده در سختى دفع ادرار و اسهال استفاده به عمل مىآيد و برخى عقيده دارند كه از آبستنى جلوگيرى مىكند . برگ قابض و مقوى مىباشد و در موارد ضعف نيروى جنسى ، نفخ ، كوليك ، Pile ، هموروئيد و به صورت دوش واژينال در واژينيت مصرف مىشود .